Verschillende vormen van Neurofeedback

Neurofeedback is een methode waarbij feedback gegeven wordt op informatie van het brein. De meeste varianten maken gebruik van het EEG (Elektro-Encephalo-Gram), maar ook andere maten kunnen gebruikt worden. Zo is het mogelijk om de doorbloeding van het brein te meten (HEG, Hemo-Encephalo-Grafie), de magnetische velden van het brein (MEG, Magneto-Encephalo-Grafie) en tot slot fMRI-neurofeedback (Functional Magnetic Resonance Imaging). Wegens praktische overwegingen worden EEG en HEG het meest gebruikt. (MEG en fMRI zijn hele dure varianten).

Het Neurofeedback Instituut Nederland maakt gebruik van het EEG om Neurofeedback te geven. Ook dit kan weer op verschillende manieren. Globaal zijn er drie stromingen te herkennen. Zgn. “Evidence Based” training, LENS-neurofeedback en Zengar Neurocare Protm. Binnen de “Evidence Based” methode onderscheiden we een variant die werkt op basis van het EEG en een variant die zich baseert op klachtenlijsten. Hieronder zullen wij deze varianten toelichten.

Evidence Based Neurofeedback training op basis van (Q-)EEG
Het Neurofeedback Instituut Nederland maakt gebruik van de zogenaamde “evidence based” methode van trainingen. Dit houdt in dat onze trainingen gebaseerd zijn op resultaten die zoveel mogelijk zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Wij houden in de gaten wat de nieuwste ontwikkelingen zijn op het gebied van neurofeedback, maar gebruiken pas nieuwe methoden nadat er onderzoek naar gedaan is. Hoewel onderzoeken veelal niet voldoen aan de “gouden standaard” van onderzoek (link naar http://nl.wikipedia.org/wiki/Dubbelblind) geven vele onderzoeken (meer dan 3.000) wel sterke aanwijzingen voor de effectiviteit van neurofeedback en het gebruik van (q)EEG).

Op dit moment is de best onderzochte methode voor neurofeedback de methode waarbij op basis van klachten en (q)EEG een behandeling opgesteld wordt. De klachten waarmee cliënten zich aanmelden zijn veelal terug te vinden in het (q)EEG. Vaak komen er meerdere behandelmogelijkheden naar voren. Op deze manier kunnen we voor iedere cliënt persoonlijk een behandelplan opstellen, volledig “op maat” gemaakt.
Daarnaast maken onze therapeuten ook gebruik van andere methoden indien nodig. Denkt u hierbij aan slaapadviezen, psycho-educatie, elementen uit cognitieve gedragstherapie, dagboeken etc, methoden waarvan ook de effectiviteit aangetoond is door onderzoek.

Evidence Based Neurofeedback training op basis van klachtenlijsten
Deze methode is ontwikkeld in de tijd dat EEG apparatuur voor een zelfstandige praktijk moeilijk betaalbaar was. Uitgaande van door de cliënt gerapporteerde klachten wordt een op basis van wetenschappelijk onderzoek opgestelde behandeling gestart (bijvoorbeeld ADHD-ers hebben veelal een vertraagde hersenwerkingen in de voorste delen van de hersenen). In de loopt van de behandeling wordt het protocol op basis van feedback van de cliënt aangepast. Deze methode is duidelijk minder efficiënt als de op het Q-EEG gebaseerde variant.

LENS-neurofeedback
LENS-neurofeedback (Low Energy Neurofeedback System), ontwikkeld door Dr. Len Ochs is een relatief nieuwe methode in de neurofeedbackwereld. Het maakt gebruik van een laag gevolteerde spanning die teruggekoppeld word naar de hersenen. Er wordt gebruik gemaakt van een frequentie die niet gelijk is aan, maar in de buurt komt van de dominante frequentie van het brein. Dit zou de distributie van de “power” van verschillende frequenties beïnvloeden wat een positief resultaat oplevert. Het is een systeem dat volledig onbewust werkt, de cliënt hoeft letterlijk niets te doen. Het is mogelijk een effectieve methode, maar op dit moment is er nog niet voldoende onderzocht.

Zengar Neurocare Pro
Volgens Neurocare is deze methode geen behandeling maar een training. Er vindt geen intake plaats en de achtergrond van trainers is zeer verschillend. Volgens de ontwikkelaar Valdeen Brown is het oorsponkelijk ontwikkeld als zelfstandige thuistrainmethode waarbij geen behandelaar nodig is. Wij zijn nog geen onderzoek naar deze methode tegengekomen en kunnen geen uitspraak doen over de effectiveit.

Brainstate State Conditioning
Naar eigen zeggen onderscheidt Brain State Conditioning zich van ‘traditionele’, qEEG gebaseerde neurofeedback doordat vanuit een ander paradigma (zienswijze) wordt gewerkt. Wat dit andere paradigma is is echter niet duidelijk. Er is geen onafhankelijk onderzoek wat de werkzaamheid en eventuele lange termijn resultaten van deze methode bevestigd. Net als bij Neurocare is er sprake van een softwarepakket wat bepaald wat er getraind wordt waardoor er eerder sprake is van een doe-het-zelf methode.