Neurofeedback
bij migraine en spanningshoofdpijn
In Nederland geeft 6,1% van de mensen aan dat ze gedurende het afgelopen
jaar migraine hebben gehad (zie
Migrainerapport RIVM). Het is in de laatste vijf jaar van klinische
werkzaamheden met betrekking tot de behandeling van verschillende
soorten hoofdpijn duidelijk geworden dat neurofeedback
een uitzonderlijk werkzame techniek blijkt te zijn.
Dit heeft zowel betrekking op de hoofdpijn die als spanningshoofdpijn
bekend staat als op de migraineuze hoofdpijn.
Ten aanzien van migraine zijn twee ondersoorten te onderscheiden
waarbij neurofeedback effectief is;
1.) Migraine zoals optreedt bij PMS (het premenstrueel syndroom)
en voedselallergieën
2.) Migraine zoals deze optreedt bij en die dus gevoelig is voor
stress.
Hoewel neurofeedback niet noodzakelijkerwijs, dat is zelfs niet
gebruikelijk, wordt toegepast gedurende de symptomatische periode
kan dit wel een onmiddellijk effect hebben op de hoofdpijn. In de
toepassing van neurofeedback is het onze ervaring dat iemand met
conventionele (spannings-)hoofdpijn deze hoofdpijn met een half
uur durende sessie kan laten verdwijnen, of dat in die tijd de intensiteit
van de hoofdpijn behoorlijk afneemt. In mindere mate is dit ook
het geval bij migraineuze hoofdpijn. Hierbij is in grofweg 50% van
de gevallen een vermindering van de klachten gedurende een 30 minuten
durende neurofeedbacksessie waar te nemen.
Neurofeedback veroorzaakt een verandering in de fysiologische toestand
waardoor de hoofdpijn wordt veroorzaakt, zodat de hoofdpijn kan
smelten als sneeuw door de zon. Het zal duidelijk zijn dat dit onmiddellijke
effect tijdens de neurofeedback gewaardeerd wordt. Daarnaast is
het een duidelijke indicatie dat neurofeedback een doeltreffende
behandeling is.
De primaire doelstelling van neurofeedback is echter om de hersenen
te trainen om daardoor een hogere drempel te ontwikkelen voor het
ontstaan van hoofdpijn. Dit wil zeggen: neurofeedback wordt toegepast
om de zelfregulatie van de hersenen te bevorderen, zodat het orgaan
minder gevoelig wordt voor de factoren die de hoofdpijn veroorzaken.
Dit wordt alleen bereikt met een leerproces waarvoor echt meerdere
sessies noodzakelijk zijn. Bij een succesvolle training kan een
nagenoeg hoofdpijnvrij bestaan worden bereikt. Veel met neurofeedback
getrainde personen rapporteren dan ook een hoofdpijn vrij bestaan
gedurende meerdere jaren.
Er bestaan echter ook vormen van hoofdpijn waarbij geen duidelijke
verbeteringen verwacht wordt met neurofeedback. Een voorbeeld hiervan
is voorhoofdsholte-hoofdpijn (ook wel ‘sinus hoofdpijn’
genoemd) waarbij congestie (verstoppingen) de veroorzaker van de
hoofdpijn is. Het is dan ook niet zinvol om bij een dergelijke vorm
van hoofdpijn neurofeedback als behandeling toe te passen. Hierbij
dient natuurlijk de onderliggende oorzaak (b.v. een chronische voorhoofdsholte-ontsteking)
behandelt te worden.
Het is algemeen bekend dat veel vormen van hoofdpijn stressgerelateerd
zijn. Nemen we het woord 'stress' letterlijk (d.w.z. in de betekenis
van ‘belasting’), wat wil zeggen dat de hersenen zich
niet in een optimale toestand bevinden, dan wordt of is het organisme,
en dus de hersenen, ‘overbelast’. In deze gevallen zorgt
het aanleren van een verbeterde zelfregulatie van de hersenen voor
een verbeterde stress-tolerantie.
Bij de spanningsgerelateerde hoofdpijnen kan het voldoende zijn
om een neurofeedback behandeling te ondergaan van een tiental sessies.
Bij migraineuze hoofdpijnen blijken in de meeste gevallen meer dan
tien sessies noodzakelijk. Het is daarbij wel mogelijk om door middel
van testonderzoek (tussentijds) na te gaan of er verbetering is
opgetreden ten aanzien van de aandacht en concentratie (zie
ook adhd). Aandacht is een van de meest essentiële hersenprocessen.
Onderzoek naar de aandacht (als vaardigheid) is daardoor een goede
parameter om na te gaan wat de mate van zelfregulatie van de hersenen
is. Daarnaast is het mogelijk om een dergelijk onderzoek te doen
om het (meest effectieve) trainingsprogramma samen te stellen. Het
aantal succesvolle behandelingen bij hoofdpijn ligt erg hoog.
Meer dan 80% van de gevallen rapporteert na neurofeedback een duidelijke
verlichting van de hoofdpijnklachten.
Lees onze nieuwsbrief met
als thema neurofeedback en migraine.
|
