Hoeveel slaap hebben we nodig?

De hoeveelheid slaap die een mens nodig heeft is afhankelijk van meerdere factoren waaronder de leeftijd. Kleine kinderen hebben tot 16 uur slaap nodig terwijl pubers gemiddeld 9 uur slaap nodig hebben. Voor de meeste volwassenen geldt dat 7 tot 8 uur slaap voldoende is. Sommigen hebben echter aan 5 uur slaap genoeg en weer anderen dienen minstens 10 uur te slapen. In het begin van de zwangerschap hebben vrouwen vaak wat meer slaap nodig dan gewoonlijk.

De hoeveelheid benodigde slaap is daarnaast afhankelijk van de hoeveelheid en de kwaliteit van de slaap van de voorafgaande nacht. Bij een chronische vorm van te weinig slaap dient vaak ‘de tol’ achteraf te worden betaald. Wanneer men te weinig slaapt, creëert men een soort van 'slaapschuld', die uiteindelijk, net als een schuld bij de bank, ingelost dient te worden.
Hoewel we niet kunnen wennen aan te weinig slaap, kunnen we wel gewend raken aan een slaaponthoudingsschema. Bij een dergelijk schema gaan het beoordelingsvermogen, de reactietijd en diverse andere functies achteruit.

Ouderen hebben de neiging wat lichter en minder lang te slapen, hoewel ze over het algemeen net zo veel slaap nodig hebben als jongeren. Ongeveer de helft van de 65-plussers rapporteert dan ook slaapproblemen. Daarnaast worden de stadia van de diepe slaap bij ouderen steeds korter of kunnen zelfs geheel verdwijnen. De oorzaak hiervan kan het normale verouderingsproces zijn, maar het kan eveneens zijn oorsprong vinden in de veranderde algemene medische conditie van de oudere mens en de daarbij gebruikte medicatie of behandelingen, of een veranderde dagindeling.

Deskundigen stellen dat wanneer je overdag slaperig wordt, zelfs wanneer je je verveelt, je onvoldoende hebt geslapen! Als je steeds binnen 5 minuten nadat je bent gaan liggen of zitten in slaap valt dan is er sprake van een ernstig slaaptekort, of mogelijk zelfs een slaapstoornis.
Mini-slaapjes, of ‘tukjes’ en ‘dutjes’, kunnen eveneens een aanwijzing zijn voor het bestaan van slaaptekorten. Het is zelfs mogelijk dat de persoon zich niet eens bewust is van zijn of haar 'mini-slaapjes'.
In de Westerse geïndustrialiseerde landen is de laatste jaren zoveel slaaptekort ontstaan dat wat feitelijk gezien moet worden als een chronisch slaaptekort nu zo’n beetje normaal is geworden!

Vele studies laten zien dat slaaponthouding zelfs gevaarlijk kan zijn. Proefpersonen zijn na een periode van slaaponthouding onderzocht in rijsimulaties en in hand-oog-coördinatie proeven. Zij presteren net zo slecht of zelfs nog slechter dan personen onder invloed van allerlei stoffen; zoals alcohol! Slaaptekort vergroot ook de effecten van alcohol op het lichaam. Een vermoeid mens die daarbij ook nog eens alcohol nuttigt zal eerder onder invloed (en dus 'beïnvloed') zijn dan een normaal, uitgerust persoon. Vermoeidheid achter het stuur is verantwoordelijk voor circa 100.000 auto-ongelukken en 1500 doden per jaar in Amerika alleen (dit volgens de Highway Traffic Safety Administration).
Als je doezelig achter het stuur zit, zitten je hersenen in een overgangsfase van waken naar slapen. Als dit gebeurt tijdens het autorijden, is dit vaak de oorzaak van allerlei ongelukken. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht compenseren cafeïne (zoals koffie) en andere stimulerende middelen de effecten van ernstige slaaptekorten niet!
De Amerikaanse ‘Sleep Foundation’ leert ons dat wanneer je problemen ervaart om de ogen (goed) open te houden, wanneer je geeuwen niet kunt onderdrukken of wanneer je de laatste paar kilometers op de weg niet goed meer kunt herinneren, je waarschijnlijk te slaperig bent om nog veilig een voertuig zoals een auto te kunnen besturen!


Een minicursus 'De Slaap Begrijpen'

Slaap: een dynamische activiteit
Hoeveel slaap hebben we nodig?
Wat doet de slaap?
Dromen en de REM-slaap
Slapen en de biologische klok
Slaap en ziekte
Slaapstoornissen
De toekomst
Tips voor een goede nachtrust