|
Neurofeedback is een vrij nieuwe manier van training/therapie. Veel mensen hebben hier dan ook de nodige vragen over. Om u alvast op weg te helpen hebben we een aantal veel voorkomende vragen verzameld.
Neurofeedback is gebaseerd op de principes van operante conditionering. Operante conditionering is een techniek waarbij men gedrag beïnvloedt door middel van beloning en straf. In het geval van neurofeedback wil men de hersengolven beïnvloeden. Om dit te laten gebeuren worden er drempelwaarden ingesteld, die bepalen hoeveel van een bepaalde frequentie men moet produceren (in het geval van ongewenste hersengolven, hoe weining) voordat men een toon hoort. Dit is vaak beta, voornamelijk in het geval van ADHD of ADD, en theta is dan vaak teveel. Men moet dus meer beta produceren en minder theta, voordat er een toon klinkt. Daarnaast ziet men dan op het scherm een filmpje bewegen. Wanneer dit gebeurt 'weten' uw hersenen dat ze de juiste frequenties hebben geproduceerd. Als gevolg hiervan gaan ze dit vaker doen (je zou een toon van de computer kunnen vergelijken met een euro. Als je elke keer dat je knipoogt naar iemand een euro krijgt, ga je vaker naar die persoon knipogen). Dit wordt een aantal sessies herhaald totdat de hersenen het zonder deze feedback kunnen. Wanneer men pas begint met neurofeedback, weet men
vaak niet wat te doen om feedback te krijgen. Na een tijdje komt
men erachter dat het eigenlijk vanzelf gaat, en nog later leert
men de toestand te herkennen en te produceren wanneer men maar wilt
(het uiteindelijke doel van de training). Het blijft uiteindelijk
vaak lastig om onder woorden te brengen wat men nu geleerd heeft. Afhankelijk van welke frequentie(s) er getraind
worden, kan men zich vermoeid, als na een dag hard werken, slaperig
of wazig voelen. Dit is heel normaal; men doet een fitness-sessie,
maar in plaats van spieren worden de hersenen getraind. Het gaat vaak over hersengolven en frequenties, maar wat wordt hier nu mee bedoeld? Hersengolven zijn het gevolg van electrische impulsen gegenereerd door verschillende delen van de hersenen. Deze golven worden gemeten in frequenties (Hz ofwel Hertz), het aantal trillingen per seconde. Bij neurofeedback is men vooral geïnteresseerd in de frequenties van 0 tot 40 Hz. Normaal gezien produceren we een mengeling van allerlei verschillende frequenties, maar vaak is er een bepaalde frequentie of groep van frequenties dominant (het duidelijkst aanwezig). Welke frequentie dit is, hangt af van de bewustzijntoestand van de persoon en van verschillen tussen personen. Deze frequenties zijn benoemd met letters uit het Griekse alfabet. Over het algemeen, wanneer men niet slaapt of mediteert, is het wenselijk om een relatief vlak EEG te hebben. Hiermee wordt bedoeld dat de verschillende frequenties relatief gelijk aanwezig zijn. Tragere frequenties hebben over het algemeen een hogere amplitude dan de snellere. Als de hersenen inefficiënt zijn als gevolg van genetische factoren, ziekte, een ongeval of als gevolg van leeftijd, is het problem meestal dat er teveel energie geïnvesteerd wordt in de lagere frequentiebanden zoals delta of theta. Soms is er ook teveel alfa. Afhankelijk van wat men wil bereiken, worden er drempelwaarden gezet, zodat men bekrachtiging (positieve feedback) krijgt via een filmpje of geluidje wanneer men voldoende van de wenselijke frequentie produceert (bijvoorbeeld beta boven de drempelwaarde: als men voldoende beta produceert hoort men een geluid of gaat het filmpje lopen) . Daarnaast worden er vaak drempelwaarden gezet voor onwenselijke frequenties (vaak lage frequenties zoals theta) en wordt het geluid alleen gegeven wanneer naast de gewenste frequentie (beta in het voorbeeld hierboven) er minder van de ongewenste frequentie geproduceerd wordt. Na een tijdje is men in staat om te voelen hoe het
is om de juiste frequenties te produceren (zoals bepaald in het
protocol) en is men in staat om deze bewustzijnstoestand te reproduceren
zonder de apparatuur. Het duurt een poos voordat men dit zo goed
kan dat het een natuurlijke toestand wordt voor de persoon. Het
doel is flexibiliteit, zodat men tussen verschillende toestand en
kan schakelen wanneer dat nodig is. Hoe neurofeedback precies het effect bereikt dat het bereikt is nog open voor discussie. Er zijn aanwijzingen dat het verhogen van 'snelle' hersengolven en het verminderen van 'trage' hersengolven de doorbloeding van de hersenen stimuleert. Ook zijn er aanwijzingen dat de neurochemie van de hersenen veranderd wordt door deze methode. Verder is het wachten op meer onderzoek. Alles wat
we nu kunnen zeggen, is dat er aangetoond is dat het werkt,
maar nog niet hoe het werkt. Ja, men is eind jaren zestig begonnen met onderzoek naar epilepsie (Barry Sterman Ph. D.). Daarnaast is er veel onderzoek gedaan naar ADHD en aanverwante stoornissen (Joel Lubar Ph. D.). Ook op het gebied van alcoholisme (Eugene Peniston Ph. D. En Paul Kulkosky Ph. D.) is er veel gepubliceerd. Daarnaast groeit het aantal publicaties op verschillende gebieden de laatste jaren sterk. Nee, het apparaat verzamelt gegevens over de hersengolven van het brein, maar het geeft geen informatie aan het brein. Men zou het apparaat als een soort spiegel kunnen beschouwen, die de toestand van het brein laat zien, en mogelijkheden geeft om het zelf te veranderen. Men kan zeggen dat het apparaat niets met u doet,
maar u doet iets met het apparaat. Soms zijn er andere problemen in de familie die
belangrijker en urgenter zijn voordat bijvoorbeeld een kind met
ADHD behandeld kan worden. Als bijvoorbeeld een van de ouders een
verslavingsprobleem heeft, of als de familie veel problemen heeft
die behandeld moeten worden, hebben deze zaken prioriteit. In dit
soort gevallen worden mensen eerst geadviseerd om deze zaken op
te lossen, al dan niet met professionele hulp, om vervolgens terug
te komen als hun leven minder chaotisch is. Ja, neurofeedback is uitermate geschikt om meditatie te leren. In een relatief korte tijdsperiode is het mogelijk om te leren wat met meditatie alleen jaren zou duren. Gewoonlijk leert men om alfagolven in het achterhoofd te produceren. Dit zorgt voor een prettige ontspanning. Soms is het ook nodig om naast alfa ook thetagolven te trainen. Hiermee komt men in een dromerige toestand. Alfa-thetatraining kan herinneringen uit het verleden
naar boven brengen, en soms heeft men hulp nodig om deze herinneringen
te verwerken. Gewoonlijk blijft deze persoon de medicatie gebruiken,
totdat de neurofeedback zijn/haar brein zo veranderd heeft, dat
medicatie overbodig wordt. Kinderen met ADHD/ADD kunnen vaak hun
medicatie in stappen verminderen of zelfs stoppen. Neurofeedback is al vaak gebruikt om atleten en
anderen 'peak performances' te laten bereiken. 'Peak performance'
wordt vaak omschreven als een toestand waarbij de actie natuurlijk,
vloeiend en optimaal is. 'Peak performance' betekent dat het brein op een
optimaal niveau functioneert. Alles lijkt vloeiend te gaan, men
voelt zich goed, zowel mentaal als fysiek. Het kan betekenen dat
je beter in contact bent met je lichaam en dat je je sport op een
hogerl niveau uitvoert. Het kan ook betekenen dat je de mogelijkheid
hebt ontwikkeld om je creativiteit beter te benutten en om meer
helderheid in je werk te scheppen. Dit gevoel heb je waarschijnlijk
al eens meegemaakt, vaak vrij kort. Met neurofeedback kun je deze
toestand makkelijker oproepen. Neurofeedback is een vorm van biofeedback. Biofeedback is een proces waarbij informatie over het lichaam wordt teruggekoppeld aan de persoon, waardoor men beter in staat is om het lichaam te reguleren. Biofeedback is gebaseerd op de principes van operante conditionering. Operante conditionering is een techniek waarbij men gedrag beïnvloedt door middel van beloning en straf. Met biofeedback is het onder andere mogelijk om de gedragspatronen die bij stress ontstaan zijn te doorbreken. Voorbeelden van biofeedback zijn spierspanning (EMG)
biofeedback, galvanische huidreactie (reageert op de mate van zweet),
huidtemperatuur, hartslag en ademhaling en natuurlijk neurofeedback. Ja, het wordt ook wel neurotherapie, EEG biofeedback of brainwave biofeedback genoemd. |
Neurofeedback
Instituut Nederland BV
Postbus 59 - 3740 AB Baarn Tel: (013) 521 10 32 Fax: (013) 522 05 58
info@neurofeedback.nl